Trumps stille omslag naar Moskou hertekent de oorlog in Oekraïne

Het keerpunt neemt vorm aan in Sint-Petersburg

De bijeenkomst duurde ongeveer drie uur in het Constantine Paleis, aan de oevers van de Neva. Steve Witkoff, de speciale gezant van de president, zat bij Vladimir Putin, Kremlin buitenlands beleidsadviseur Yuri Ushakov en presidentsgezant Kirill Dmitriev. Jared Kushner, kleindochter van Trump, sloot via videoverbinding aan. Daarna vertelde Ushakov aan journalisten dat Putin had ingestemd “in principle” om de trilaterale onderhandelingen met Washington en Kyiv te hervatten, en suggereerde een nieuwe ronde rond 10 november in Abu Dhabi. De gesprekken, zei hij, moeten zich richten op “building a security system for Russia and Ukraine after the end of the conflict.”

In Oslo de dag ervoor had Witkoff Volodymyr Zelenskyy en Europese leiders ontmoet. De Nederlandse premier Jonas Gahr Støre beschreef het ontmoeting als “good and constructive.” De president van Finland, Alexander Stubb zei dat het proces weer op de goede weg was. Het U.S. envoy zei dat er “some degree of momentum” en dat president Trump zich blijft committeren om het einde van de oorlog te zien. Een U.S. ambtenaar vertelde BBC dat Witkoff en Kushner een technisch driepartigenoverleg tussen de Verenigde Staten, Rusland en Oekraïne hadden voorgesteld. Het voorstel werd aanvaard door Oekraïners in Oslo en door Russen in Sint-Petersburg, zei de ambtenaar. Zelenskyy bevestigde woensdag dat Rusland een driepartigenoverleg tussen teams steunt en dat de Amerikaanse kant voorstelt om dit zo snel mogelijk te doen. “We are in favour of it,” zei hij.

Het Kremlin-bericht was minder optimistisch. Ushakov zei dat Witkoff had overgebracht “new approaches from the Europeans and Kyiv.” “In terms of resolving the Ukraine crisis, there wasn’t much there that was useful,” hij becommentarieerde. Russische staats-tv drukte hem op over de perspectieven voor vrede. “I don’t know how close we are getting,” Ushakov antwoordde, “but things are moving in that direction.” Putin vertelde Witkoff dat Russische troepen overal langs de uitgestrekte frontlinie oprukten en een “strategic initiative.” Oekraïne en zijn Europese bondgenoten betwisten dit, wijzend op een vrijwel patstelling. Zelenskyy zei woensdag dat hij een deal zou accepteren die de oorlog langs de huidige frontlinie zou bevriezen. “Wij noemen het ‘ceasefire’ or ‘stop killings’ zoals president Trump het noemde. Bevriezen en stoppen.

En natuurlijk is dit het minimum wat we vandaag van Rusland nodig hebben,” zei hij tegen Fox News, en voegde eraan toe dat veiligheidsgaranties voor Oekraïne na dit besproken konden worden.

Een kloof opent zich met Kyiv

De diplomatieke choreografie verloopt naast een publieke breuk. Op dinsdag verhoogde Trump de druk op Zelenskyy in het Oval Office. “We want Zelenskyy to make a deal,” zei hij tegen journalisten. “We’ve given a lot to Ukraine. We’ve gotten absolutely nothing back except high diesel.” Hij zei dat het tijd was voor Oekraïne om een nieuwe president te krijgen, en onlangs “for somebody else to negotiate on behalf of Ukraine.”

De wrijving gaat vooraf aan het bezoek aan Sint-Petersburg. Vorige week beschuldigde Kyiv Washington ervan kritieke inlichtingen achter te houden om Oekraïners te waarschuwen voor naderende Russische ballistische raketlanceringen, wat resulteerde in veel burgerdoden. U.S. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio wees op dinsdag de beschuldigingen af als “scandalous,” en Zelenskyy zei na de Oslo-gesprekken dat het delen van inlichtingen “works now.”

Het leger klaagde ook over snelheidsbeperkingen door het U.S. satellietinternetnetwerk Starlink, eigendom van Elon Musk, wat zijn vermogen beperkte om drones te gebruiken voor aanvallen op Rusland. U.S. functionarissen hebben ontkend dat ze zo'n vertraging hadden gevraagd en een tweepartijdig groepje U.S. senatoren heeft opgeroepen tot een dringend onderzoek.

Serhii Beskrestnov, een adviseur voor defensietechnologie van Zelenskyy, schreef op Facebook in oktober. 14 dat SpaceX zonder waarschuwing beperkingen had opgelegd aan Starlink en Starshield in Oekraïne en een aantal missies van het Oekraïense leger had verstoord. Reuters berichtte op Oct. 15 dat Pentagon-functionarissen een bevel ontvingen om Starshield te beperken “from inside the White House.” De Telegraph rapporteerde die dag dat het Musk was die Trump voor het eerst benaderde met het idee om de SpaceX-diensten in Oekraïne te vertragen, en dat een anonieme bron zei dat Trump “agreed” met Musks idee. De Wall Street Journal berichtte op Oct. 20 dat een anonieme bron zei dat Trump en Musk spraken over het vertragen van de Starshield-snelheden voordat Musk gerapporteerd werd “ordered” beperkingen. Snopes kon die rapporten niet onafhankelijk verifiëren omdat ze afhingen van anonieme bronnen. Trump vertelde journalisten op Oct.

16 dat noch hij noch Musk verantwoordelijk waren voor de beslissing om SpaceX-diensten in Oekraïne te vertragen. Musk schreef op X dat de “US military and ultimately POTUS” verantwoordelijk zijn voor het beveiligde Starshield-systeem en dat het commerciële Starlink-product niet gebruikt kon worden voor “offensive military action.” Starshield-systemen eigendom zijn van de Amerikaanse overheid en gecontroleerd worden door de Amerikaanse overheid. Elke beperking op snelheid of gebruik wordt besloten door het Amerikaanse leger en uiteindelijk POTUS.

Het geschil heeft een bredere sensatie in Kyiv gevoed dat Washington afwijkt. Europese functionarissen vertellen PBS NewsHour dat de U.S. het programma om wapens aan Europa te verkopen om aan Oekraïne te geven nog steeds loopt, maar er zijn niet genoeg luchtverdedigingsinterceptoren om rond te komen, zoals secretaris Pete Hegseth zei. “We haven’t changed our posture in any way toward the Ukrainians,” Hegseth zei. “But certainly with things like interceptors, we want to make sure our guys have the most possible as well.”

Op het slagveld hebben Russische raket- en droneaanvallen 's nachts in Oekraïne minstens vier doden en tientallen gewonden veroorzaakt, waaronder kinderen. Zelenskyy zei: “So, all of us want peace, Ukraine, Europe, United States, and we will see what will be tomorrow. Of course, we’re not losing this war, but we are losing people. And because Russia attacks, we’re losing people and time.”

Goede wil gekocht in Sint-Petersburg

Voordat de gesprekken begonnen, liet Rusland Stephen Hubbard vrij, een 74-year-old Amerikaanse staatsburger die bijna zeven jaar gevangenisstraf kreeg wegens vermeende strijd namens Oekraïne. Trump zei dat de voormalige leraar “on his way back home” en “there was no ‘swap’ necessary,” terwijl Witkoff Putin noemde een “humanitarian” voor het goedkeuren van de vrijlating.

De woordvoerder van het Kremlin, Dmitry Peskov, vertelde Russische media dat Hubbard's vrijlating “raised by the American side for a certain time,” en Putin besloot de man vrij te laten vanwege “humanitarian considerations.” Witkoff bedankte Putin voor de vrijlating en zei: “Because of you, he’s going home to his family.” “You talk so much about my president, President Trump, being a humanitarian. You are a humanitarian also, sir,” Witkoff zei.

De uitgave kwam midden in een reeks stappen van het bestuur die Moskou ten goede komen. Trump schafte vorige week sancties op Rusland af, opgelegd door een wetsvoorstel dat met overweldigende meerderheid door het Congres werd aangenomen om Oekraïne te steunen. De wetgeving, vernoemd naar de overleden Republikeinse senator uit South Carolina, Lindsey Graham, richtte zich op de stroom van financiële middelen die Moskou's oorlog aanwakkeren. Die terugkeer volgde op Trump's aankondiging van een overeenkomst om Russisch dieselbrandstof te importeren in een kansloze poging om hoge benzineprijzen voor te zijn vóór volgende maand's U.S. middagterste herverkiezingen. Trump schafde de aanvallen van Oekraïne op Russische olieraffinaderijen de schuld voor de brandstofprijzen, die sinds het begin van de U.S.-geleide oorlog tegen Iran.

Hij werd zwaar bekritiseerd door Democratische en sommige Republikeinse wetgevers nadat hij sancties op Rusland ophief, waardoor het tonnen diesel kon vrijgeven “to the American and global marketplace,” ondanks dat hij enkele weken eerder wetgeving ondertekende om nieuwe U.S. sancties en tarieven op landen die Russisch olie en gas importeren.

Witkoff zei dat hij Putin bedankte voor het opheffen van het Russische verbod op dieselexport, wat sommigen boos maakte U.S. , wetgevers, en toevoegde dat dit zou helpen de prijzen voor Amerikaanse boeren en chauffeurs te verlagen. Putin zei dat hij bereid was om perspectieven te overwegen voor de herstelling van U.S.-economische banden met Rusland, en toevoegde dat hij ook bereid is om het U.S.-conflict met Iran te bespreken. Moskou is klaar om zijn speciale relatie met Teheran te gebruiken om bij te dragen aan vrede, zei hij.

Vicepresident JD Vance werd gevraagd door een BBC verslaggever of hij het eens was met Witkoffs beschrijving van Putin als humanitair, zei: “I agree with Steve Witkoff saying something nice to a person who just released an American hostage. Whether you agree with the underlying sentiment or not, Steve Witkoff is a diplomat. His job is to go over there and get a job done.”

Een nieuw Yalta?

De diplomatieke druk wordt niet goed ontvangen door sommige waarnemers. BBC De Russische redacteur Steve Rosenberg merkt op dat een trilateraal overleg tussen Putin, Zelensky en Trump mogelijk niet nabij is. Het Kremlin zegt dat het volgende maand in Abu Dhabi bereid zou kunnen zijn om trilaterale gesprekken te hervatten, maar alleen op technisch niveau. Voor mij was de meest opvallende uitspraak die van Vladimir Putins buitenlandse beleidsadviseur Yuri Ushakov. Hij nam deel aan de gesprekken in Sint-Petersburg. Ushakov zei dat Steve Witkoff president Putin had verteld over de discussies in Oslo en nieuwe benaderingen van de Europeanen en Kyiv. De Kremlin-adviseur was duidelijk niet onder de indruk. “In terms of resolving the Ukraine crisis, there wasn’t much there that was useful,” opmerkte Ushakov.

De Russische parlementslid en tv-presentator Evgeny Popov zegt: “Right now Trump is the only leader in the Western world who is doing something for peace.” Toen hem werd gevraagd of hij vrede wil op Russisch tat, antwoordde hij: “Of course!”

In China volgende maand kan een bijeenkomst tussen Vladimir Putin, Donald Trump en Xi Jinping plaatsvinden aan de rand van de Apec-topconferentie. Sommige commentatoren in Rusland noemen het al “The New Yalta,” een verwijzing naar de Conferentie van Yalta 1945, waar Stalin, Churchill en Roosevelt elkaar ontmoetten om de politieke en territoriale reorganisatie van Europa na de oorlog te plannen. “Russia, China and the United States are the only superpowers right now in the world,” zegt Popov. “Of course, it will be good for the entire world if our leaders meet in China.” Na bijna vijf jaar oorlog zou dat Vladimir Putin precies op de plek zetten waar hij wil zijn - aan tafel van de wereldpolitiek.

Verkiezingendruk thuis

De verschuiving ontvouwt zich terwijl Trump een zwaar politiek moment thuis tegemoet treedt. Een New York Times/Siena peiling toont aan dat waarschijnlijke kiezers Democratische kandidaten verkiezen boven Republikeinen die zich kandidaat stellen met 11 percentagepunten. Het goedkeuringspercentage van Trump in die enquête is 36%. Democraten hebben een 11-point voorsprong onder waarschijnlijke kiezers naarmate de tussentijdse verkiezingen naderen, met stemming gepland voor nov. 3.

Trump campagne voert in South Carolina en elders, waarbij hij aanhangers oproept om “pretend I’m on the ballot.” FactCheck.orgs oktober 2026 update notities werkgelegenheidsgroei werd traag, met slechts 776,000 banen gecreëerd onder zijn tweede termijn tot nu toe, het werkloosheidspercentage steeg naar 4.2%, inflatie verslechterde met stijgende consumentenprijzen 5.4% en benzine steeg 38%. De S&P 500 steeg 28.6%, en gewelddadige misdrijven en moordcijfers van 2025 bleef dalen, met de grootste procentuele dalingen sinds de FBI begon landelijke gegevens verzamelen in 1936. Openbaar gehouden schuld is met ongeveer 12.8%.

Het politieke klimaat wordt ook gevormd door de groeiende rol van Elon Musk in Republikeinse campagnes. America Pac, de Super PAC opgericht door Musk, heeft meer dan $500,000 in New York's highly competitieve 17th congressional district race om Mike Lawler te helpen zijn zetel te behouden. Musk heeft gedreigd “come for” Democraten die “pick fights” met hem in het volgende Congres.

In Washington geven de US Park Police uit $343,000 om mobiele surveillancacameralen te huren van LiveView Technologies, een bedrijf dat ook immigratie en douanehandhaving levert, tonen federale contracten. De deal komt terwijl Trump heeft beweerd dat vandalisme het reflectiebad beschadigde, aanklachten die sindsdien zijn ingetrokken. De president plaatste op Truth Social dat “we are watching very closely, and security cameras have been installed” bij het reflectiebekken.

Het keerpunt is nu een verhaal over twee doelgroepen. Voor Moskou is het een verlichting van de druk en een kans om een plaats aan een nieuwe grootmachttafel te krijgen. Voor Kyiv voelt het als een afname van steun precies op het moment dat de luchtverdediging onder druk staat en de winter nadert. Voor kiezers thuis concurreert de diplomatie met een tussentijdse verkiezing waarbij het publiek zich terugtrekt uit het Republikeinse imago. Of de technische bijeenkomst in Abu Dhabi plaatsvindt, en of deze leidt tot meer dan een bevriezing, zal bepalen of Trumps diplomatieke keerpunt wordt gezien als staatsmanschap of als een concessie aan een oorlog die hij nu op Moskou's voorwaarden wil beëindigen.