Canada reageert als handelsoorlog met U.S. Verdiept

De lijn breekt

Op dinsdagochtend kwamen de taken binnen. De vergeldingsheffingen van Canada op een reeks U.S. goederen traden in werking, bijna C$28bn, waard $20bn, van Amerikaanse producten, van staal tot meubels tot katoenen T-shirts, met tarieven tot wel 50 procent. Verse vis en kreeft stonden op de lijst totdat Canadese functionarissen ze terugtrokken na weerstand van de zeevruchtenindustrie, een teken van de lastige balans die Ottawa probeert te vinden terwijl het zich vergeldt tegen zijn grootste handelspartner.

De maatregel was bedoeld om de belastingen na te bootsen die president Trump op Canada heette nadat handelsgesprekken vorige maand in bitterheid mislukten. Premier Mark Carney heeft zichzelf gepositioneerd als een vesting tegen wat hij handelsoorlog noemt, en beschrijft zijn natie als “at war.” Canadese functionarissen hebben beloofd te reageren “dollar for dollar” op elke U.S. tarieven.

In Washington hebben de president en zijn adviseurs de Canadese tegenhangers en de omvang van het economie van hun bondgenoot bespot. Uren voordat de nieuwe tarieven van Canada in werking traden, ging Trump op sociale media verder met zijn aanval en noemde Bombardier, een Canadees vliegtuigfabrikant, waarbij hij beweerde dat er “NO MORE SELLING BOMBARDIER IN THE UNITED STATES!” Het bericht kwam terwijl bedrijven aan beide kanten probeerden om te gaan met wat er komen gaat.

De U.S. heeft momenteel een 25 percent belasting op Canadese auto's en vrachtwagens, evenals belastingen op Canadees staal, aluminium en hout. Eind augustus legde Trump nieuwe 50 percent tarieven op andere goederen zoals zuivel, alcohol, hockeystokken en parfum. De tegentarieven van Canada, beschreven door Carney als “dollar-for-dollar,” worden toegepast op honderden artikelen en zijn bovenop de bestaande vergeldingsbelastingen die Canada had geheven op afgewerkte Amerikaanse auto's en vrachtwagens die niet voldoen aan het Noord-Amerikaanse handelsakkoord.

Voor nu kunnen de economische gevolgen beperkt zijn omdat de tarieven slechts een klein deel van de jaarlijkse handel tussen de Verenigde Staten en Canada omvatten, wat de grootste bilaterale handelsrelatie ter wereld is met een waarde van bijna $900bn in 2025. De meer dringende zorg is een potentieel wraakcyclus, die leidt tot nog hogere en uitputtendere plichten die families en bedrijven aan beide zijden van de grens schaden.

Een dollar voor dollar antwoord

Carney heeft gezegd dat Canada nog steeds op zoek is naar een overeenkomst met de U.S. dat is “durable” en in het beste belang van beide landen. “We’re ready to sit down and and strike that deal when the Americans are ready,” hij zei vorige week.

U.S. Handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer zei dat de bal bij Canada ligt. “We offered them the best deal, they looked at it square in the face and turned around,” Greer zei in een interview met Fox News, en voegde toe dat er weinig communicatie is geweest met de Canadezen sinds de gesprekken zijn mislukt. In een apart interview met CBC, waarschuwde Greer tegen vergeldingsacties en suggereerde dat de U.S. terugslag zou kunnen zijn door het verbieden van de import van sommige Canadese producten.

Peilingen suggereren dat de meerderheid van de Canadezen belastingheffing ter vergelding steunt op U.S. Maar economen waarschuwen dat de nieuwste tegentarieven de prijzen voor consumenten van alledaagse goederen zoals kleding, voedsel en meubels zullen verhogen. De Canadese Kamer van Koophandel heeft de Carney-regering dringend verzocht een chirurgische aanpak te hanteren bij vergeldingsmaatregelen. “Businesses understand retaliation but don’t want to see endless escalation,” zei de kamer CEO en president Candace Laing, en voegde eraan toe dat bedrijven “are preparing for this trade dispute to last.”

Voor de nieuwste tarieven liet de economie van Canada tekenen van veerkracht zien. Zijn GDP groeide 3.3 percent in het tweede kwartaal en het had banen gewonnen 181,000 van april tot juli. Toen rond 41,000 banen werden verloren in augustus, een periode die samen viel met nieuwe U.S. tarieven op Canada en het instorten van handelsgesprekken. Eén sector zag een bescheiden stijging in de productie, een winst die de Canadese regering toeschrijft aan consumenten en bedrijven die meer producten gemaakt in Canada kopen.

Carney heeft beloofd de handel van Canada te diversifiëren weg van de U.S. julicijfers tonen het aandeel van U.S.-gerichte Canadese exporten daalde tot 66 procent van een gemiddelde van 75 procent vóór de handelsoorlog.

Handelsoverleg tussen Canada en de U.S. ontbonden eind vorig maand nadat Canada de onderhandelingstafel verliet, waarna U.S. nieuwe 50 tarieven van een bepaald percentage op een reeks Canadese goederen werden opgelegd. Premier Carney beschuldigde de Trump-regering ervan om op het laatste moment voorwaarden te presenteren die “unfair” en “uneconomic,” terwijl U.S. functionarissen hem beschuldigden ervan een deal te weigeren om politieke redenen vanwege Trump's impopulariteit in Canada — een beschuldiging die hij ontkende.

Het achterdeurtje gerucht

De tariefoorlog is doordrenkt van een oudere beschuldiging over staal. In de herfst en zomer van 2026, claimden sociale media gebruikers dat Canada Chinees staal als Canadees weer verkocht om China te helpen ontwijken U.S. tarieven. U.S. bedrijven en de U.S. overheid hebben Canadese bedrijven beschuldigd van optreden als een “backdoor” het kanaliseren van Chinese producten naar de Verenigde Staten. Het bestuur van president Trump heeft Canada beschuldigd ervan om een van China's “biggest enablers” inspanningen om algemene tarieven te vermijden via doorvoer.

In mei bereikte het Department of Justice een $19 miljoen schikking met twee Canadese bedrijven beschuldigd van vals labelen van Chinees staal als Canadees om douanerechten te vermijden. De bedrijven hebben zich niet schuldig bevonden als onderdeel van de schikking. Sommige handelsdeskundigen hebben scepticisme geuit dat Canada Chinese pogingen om tarieven op staal te vermijden faciliteert, en de regering van Canada heeft maatregelen genomen in een poging om het overstromen van de Canadese markt met Chinees staal te voorkomen.

In december 2025, Amerikaanse industriele leiders beschuldigden Canadese en Mexicaanse bedrijven ervan om goedkope Chinese materialen te gebruiken op manieren die ondergraven U.S. bedrijven tijdens een openbare hoorzitting over de toekomst van de U.S.-Mexico-Canada handelsakkoord. Brandon Farris, vicepresident van de Steel Manufacturers Association, zei dat sommige producenten van staalintensieve goederen in beide landen nog steeds afhankelijk zijn van staal uit niet-marktgerelateerde landen met overcapaciteit, zoals China. Van 2020 tot 2024, Mexico's staalimporten uit China stegen met 59 procent, terwijl Canada's toenamen met bijna 75 procent.

Michael Salmon, CEO of Specialty Steel Works in Indiana, zei “China in particular continues to use Mexico as back door access to key U.S. markets, including steel.” Bob Wahlin, CEO of Stoughton Trailers, zei dat de Verenigde Staten moeten “close loopholes in the agreement” toelaten “highly subsidized” Chinees staal om “enter the U.S. market from Canada and Mexico.”

Het beste publiekelijk beschikbare bewijs dat ten minste sommige Canadese bedrijven tarieven omzeilen, lijkt het schikking van het Justitiedepartement met Farjess en Royal Canadian Steel te zijn. Volgens de klacht van het Justitiedepartement houden dezelfde mensen toezicht op Royal Canadian Steel en Farjess. Royal Canadian Steel importeerde staal in Canada en leverde dat staal aan Farjess. De DOJ behaupten dat personeel van Farjess en/of Royal Canadian Steel labels op staal verwijderde die naar een Chinees bedrijf verwezen, om de oorsprong van het staal voor douaneambtenaren te verbergen.

Op dit moment hebben rechtbanken niet vastgesteld dat enig Canadees bedrijf of overheidsfunctionaris heeft geprobeerd tarieven te ontduiken of China te helpen bij het vermijden van tarieven via dit vermeende schema, en er is onvoldoende publiekelijk beschikbaar bewijs dat zo'n schema heeft plaatsgevonden of plaatsvindt.

Bombardier op de agenda

De persoonlijke toon van het geschil verscherpte toen Trump dreigde aan het Canadese vliegtuigbedrijf Bombardier dat het niet langer in kon verkopen U.S. tenzij het de productie naar daar verplaatste. “NO MORE SELLING BOMBARDIER IN THE UNITED STATES!” Trump schreef dit op maandag in een Truth Social bericht. “If they want our Market, they must build here, and stop treating America like a ‘piggybank’.”

De zet kwam midden in een escalerende handelsoorlog en uren voor de oplegging van Canadese vergeldingsheffingen op $20bn waard U.S. Bombardier benadrukte dat het duizenden Amerikaanse werknemers in dienst heeft en zei dat het zijn partnerschappen met Amerikaanse bedrijven waardeert. Het is onduidelijk hoe Trump van plan is om Bombardier te belemmeren bij zaken doen in de U.S.

Het in Montreal gevestigde bedrijf exploiteert al een fabriek in de U.S. staat Kansas die speciale militaire vliegtuigen bouwt en werknemers heeft 3,500 Amerikaanse werknemers. Het exploiteert ook locaties in Texas, Arizona, Florida, Connecticut, Illinois, Delaware, Californië, DC en New Jersey. Ongeveer de helft van zijn vloot — 5,100 vliegtuigen — wordt geëxploiteerd door klanten van Bombardier met basis in de U.S.

Bombardier's jets worden gebouwd op faciliteiten in Canada, U.S. en Mexico en voldoet aan het Noord-Amerikaanse vrijhandelsakkoord. Het bedrijf is een van de grootste in Canada, met bijdrage C$7.4bn aan het land's GDP in 2024, volgens een rapport opgesteld door Bombardier. Het is ook een van de grootste werkgevers in de productiesector van Quebec.

In een bericht op X noemde premier van Quebec Christine Fréchette het bedrijf “a source of pride” voor haar provincie en “a flagship of our economy.” Ze voegde toe dat ze contact had opgenomen met Bombardier CEO Éric Martel en haar overheid volledige steun bood. Over Trump's dreiging schreef Fréchette: “I will not respond to provocation with provocation.” “Quebec will not allow anyone to dictate where our companies must produce in order to access a market.”

Wat nu komt

Canada en de U.S. hebben gezegd dat ze een overeenkomst willen sluiten, maar er is geen beweging gemaakt om de gesprekken te hervatten nadat deze eind augustus zijn mislukt. Beide partijen kaderen het conflict in scherpe termen. Carney noemt zijn land in oorlog; Trump noemt de wisselkoers van Canada “unacceptable” en heeft een kaart van Noord-Amerika gepost die is overlegd met de U.S. vlag.

Bedrijven bereiden zich voor op een langdurig geschil. De kreeftindustrie in beide landen is sterk afhankelijk van de ander, waarbij Amerikaanse gevangen kreeft vaak naar het noorden wordt gestuurd om te worden verwerkt voordat deze terug wordt verscheept naar de U.S. en verkocht wordt. De beslissing om zeevruchten van de vergeldingslijst te verwijderen, was een erkenning van die onderlinge afhankelijkheid.

De vraag is nu of het dollar-voor-dollar antwoord uitgroeit tot een cyclus waarin elke nieuwe invoer een andere voortbrengt, of dat het gedeelde economische gewicht van een bijna $900bn handelingsrelatie een pauze afdwingt. Carney zegt dat Canada bereid is te onderhandelen wanneer de Amerikanen er klaar voor zijn. Greer zegt dat de bal bij Canada ligt. Ondertussen kijken fabrieken, leveranciers en huishoudens naar de prijzen van dagelijkse goederen, en een langdurig verbond wordt op de proef gesteld door tarieven, bedreigingen en geruchten over staal.